Bedrijfsvoering

De bedrijfsvoering maakt de dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers, instellingen en bestuur mogelijk. We leveren mooi werk. Werk dat ertoe doet in de samenleving en waar wij trots op zijn. We groeien toe naar een situatie waarin we in control zijn en tegelijkertijd de flexibiliteit hebben om mee te bewegen met de behoeften uit de samenleving. Daarom is het belangrijk dat we de organisatie ondersteunen met de juiste middelen en werkprocessen en werken vanuit een stevig fundament. Na de afronding van de Visie op Dienstverlening, hebben we in 2025 een Visie op Bedrijfsvoering opgesteld. Deze visie geeft richting aan hoe we onze bedrijfsvoering de komende jaren gaan organiseren.  

De wereld om ons heen verandert snel. Internationale ontwikkelingen en conflicten kunnen onze bedrijfsvoering beïnvloeden. Dat zien we bij de kosten van energie- en brandstofcontracten. En dat zien we bij bijvoorbeeld bij pogingen onze ICT-systemen aan te vallen. Maar ook de algehele verdergaande digitalisering, het oprukken van kunstmatige intelligentie (AI), de veranderende arbeidsmarkt etc. vragen om een open blik, een flexibele werkwijze en ook transparantie in het kader van een betrouwbare overheid. Daarom volgt de bedrijfsvoeringsorganisatie de trends en ontwikkelingen in de samenleving. 
 
De afgelopen jaren zijn er veel (nieuwe) opgaven vanuit het Rijk naar de gemeenten gekomen. Soms groot. Soms klein. De uitvoering van een nieuw collegeprogramma vraagt nieuwe inzet van de organisatie. En dit vraagt ook wat van de bedrijfsvoeringsorganisatie en de capaciteit die daarvoor beschikbaar is. Veel van deze veranderingen hebben gevolgen voor de ICT-organisatie en middelen die hiervoor nodig zijn. Maar ook voor andere onderdelen van de bedrijfsvoeringsorganisatie. We merken dat dit in een krappe arbeidsmarkt knelt. Het knelt vooral wanneer de middelen die we van het Rijk krijgen ook onvoldoende zijn. 

We hebben afscheid genomen van de zelforganisatie. Dit betekent dat we een managementlaag met teamleiders hebben toegevoegd en dat daarmee de managementstructuur is gewijzigd. 

Het doel van de ontwikkeling is om de organisatie zo in te richten dat we doelen effectief en efficiënt realiseren. We zijn er voor een goede dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers en om opdrachten die we krijgen van gemeenteraad, college en vanuit de rijksoverheid zo goed mogelijk uit te voeren. We zijn niet alleen een beheersmatige organisatie maar willen ook beter worden als ontwikkelorganisatie zodat we ambities van het bestuur waar kunnen maken.

We streven naar een P&C-cyclus die inzicht geeft met sturingsinformatie op niveau van de gemeenteraad, het college en de organisatie. Helder geformuleerde beleidsdoelen, daaruit voortvloeiende prestaties en de benodigde budgetten. Gestaag blijven we werken aan met name de gedetailleerdere informatie voor college en organisatie. We blijven uw raad informeren over de cumulatieve effecten van besluiten met budgettaire consequenties op het begrotingssaldo en de reserves. Indien nodig ook tussentijds. Vanzelfsprekend is dit met inbegrip van wijzigingen door tussentijdse rapportages van de gemeenschappelijke regelingen. Ook voor 2027 worden weer een aantal adviezen uit de nog te verschijnen managementletter 2026 geprioriteerd en opgevolgd. Voor de begroting 2027 is het aantal programma's teruggebracht van 10 naar 7.

Integere bestuurders en ambtenaren zijn een basisvoorwaarde voor het vertrouwen van inwoners in de lokale overheid. Integriteit is een groot goed en daarmee een belangrijk onderwerp in onze organisatie. We vinden het belangrijk dat we een goed werkgever zijn. Er is dan ook aandacht voor een prettige en veilige werkomgeving. We besteden op diverse momenten in het jaar aandacht aan het thema om zo het bewustzijn van onze medewerkers te vergroten en te zorgen voor werkomgeving waarin integriteit en grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar zijn. 
 
Daarnaast worden randvoorwaarden onderhouden die bijdragen aan een veilige werkomgeving, zoals een actueel agressie- en emotieprotocol, een incidentenregistratie en een Collega Assistentieteam (CAT) ter ondersteuning bij incidenten. 

De arbeidsmarkt blijft gespannen en dat zal in de komende jaren niet veranderen. De trends die met zekerheid gaan plaatsvinden zijn: 

• Vergrijzing
  De vergrijzing zorgt voor een vervangingsvraag bij gemeenten `en een grotere sociale opgave.
• Krapte op de arbeidsmarkt
  De huidige krapte is voor een belangrijk deel structureel, want voor het eerst in de geschiedenis groeit de beroepsbevolking niet meer.
• Druk op medewerkers
  Vacatures en nieuwe/extra opgaven verhogen de werkdruk van medewerkers. En door de hoge werkdruk lopen medewerkers risico op overbelasting en mogelijk uitval. De krapte versterkt de spiraal.

Naast de zekere trends, zijn er ook onzekerheden. Het gaat hierbij om de vraag of taken voor gemeenten toe of afnemen. Of de technologische ontwikkeling bespaart of levert dit werk op? En hoe ontwikkelen de gemeentelijke financiën zich. 

Terugkijkend naar de afgelopen jaren hadden we in 2024 91 vacatures, in 2025 hadden we 102 vacatures en in de eerste zes maanden van 2026 hadden we 41 vacatures. We stimuleren interne doorstroom. Een aanhoudende factor is, dat in vrijwel alle domeinen de vacatures moeilijk zijn in te vullen. Nog steeds lukt het -soms met inzet van externe partijen- de vacatures te vervullen. 

Momenteel zijn er vier generaties op de werkvloer. Een goede samenwerking tussen jonge en ervaren collega’s is belangrijker dan ooit vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, maar ook omdat de wereld steeds sneller verandert. Om bij te blijven heb je jonge en ervaren collega’s nodig die samenwerken vanuit ieders kracht.

Daarom zetten we in op aantrekkelijk werkgeverschap met eigentijdse arbeidsvoorwaarden en ruime mogelijkheden om een gezonde werk-privébalans te behouden. En kijken we naar een aantrekkelijk werkpakket, rekening houdend met de verschillende generaties op de werkvloer en de technologische ontwikkelingen.

Sinds 2024 wordt door het college een rechtmatigheidsverantwoording afgelegd over het voorgaande dienstjaar. Een belangrijke pijler voor de onderbouwing vormt de structurele en frequente toepassing van de verbijzonderde interne controle met de focus op de financiële rechtmatigheid. We werken met een intern controleplan gebaseerd op analyse van de belangrijkste risico’s waarin vastgesteld is hoe wij te werk willen gaan om de benodigde onderbouwing te realiseren. De in- en externe controles worden in samenwerking met de accountant zo goed mogelijk op elkaar afgestemd. Elk jaar worden de betreffende toetsingskaders geüpdatet en geactualiseerd. Normen en werkwijzen met betrekking tot verbijzonderde interne controle (VIC) en financiële rechtmatigheid blijven in ontwikkeling. 

In 2027 gaan we door met de samenwerking tussen de interne controle functionarissen en andere disciplines om invulling te geven aan integrale kwaliteitszorg. Afhankelijk van de gekozen speerpunten zal de samenstelling met andere disciplines en hun inbreng afwisselen. Juridische kwaliteitszorg, informatieveiligheid en financiële rechtmatigheid blijven prioriteiten. Er is ook aandacht voor de administratieve inrichting van de verschillende teams met focus op goede registratie, efficiëntie en archivering. Daarmee draagt control bij aan het optimaliseren van processen en organisatie. Zo kunnen doelstellingen worden gerealiseerd en gevolgen van risico’s in beeld worden gebracht en zoveel mogelijk worden beperkt. 

De fiscale risico's nemen toe. In eerste instantie doordat de belastingdienst de controles op de wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) hervat. In tweede instantie omdat naar verwachting het convenant fiscaal horizontaal toezicht niet verlengd wordt in 2027. De kans op controles neemt ook hierdoor toe en daarmee neemt ook het fiscale risico toe. De basisprocessen zijn op orde, maar voor het voortzetten van het fiscaal convenant is meer nodig, hier kunnen we niet volledig aan voldoen. Daarnaast blijft er op fiscaal gebied altijd sprake van een grijs gebied waardoor discussie met de belastingdienst kan ontstaan.

De Wet versterking participatie op decentraal niveau is op 1 januari 2025 in werking getreden. Met deze wet wordt de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op decentraal niveau versterkt. Gemeenten moeten een participatieverordening opstellen. Daarvoor geldt een overgangstermijn van 2 jaar. Op dit moment wordt ambtelijk de participatieverordening voorbereid. Er komt een voorstel richting uw raad.

Over het Wetsvoorstel versterking waarborgfunctie Awb is nog geen besluit genomen. In 2024 heeft de concept-wet ter consultatie opengestaan en heeft ook de Afdeling advisering van de Raad van State het voorstel beoordeeld. Tot nu toe is is het voorstel nog niet in de Tweede Kamer besproken. Het voorstel stelt een wijziging van de Awb op een aantal punten voor. De belangrijkste voor onze organisatie zijn:

• Codificeren/versterken van het evenredigheidsbeginsel en het dienstbaarheidsbeginsel;
• Besluiten moeten in meer begrijpelijke taal geformuleerd en gemotiveerd worden;
• Er komt meer ruimte voor verschoonbare termijnoverschrijding bij het te laat indienen van een bezwaarschrift;
• Een poging tot pre-mediation (het minnelijk oplossen) bij bezwaarschriften wordt in de meeste gevallen verplicht. 

Wij willen een veilige, leefbare en weerbare gemeente zijn waarin veiligheidsvraagstukken integraal, preventief en risicobewust worden aangepakt. Daarbij versterken we de verbinding tussen veiligheid, zorg en leefbaarheid, zodat risico's vroegtijdig worden gesignaleerd en passende maatregelen kunnen worden getroffen.

De maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen zorgen ervoor dat de opgave rondom weerbaarheid steeds belangrijker wordt. Van inwoners wordt meer zelfredzaamheid verwacht bij crises en verstoringen, terwijl ook de gemeentelijke organisatie voorbereid moet zijn op uiteenlopende risico's, zoals digitale dreigingen, uitval van vitale voorzieningen, maatschappelijke onrust en langdurige crisisomstandigheden. Het vergroten van de weerbaarheid van onze samenleving vraagt daarom om gezamenlijke inspanningen van inwoners, maatschappelijke partners, hulpdiensten en ons als overheid. Door te investeren in bewustwording, voorbereiding en samenwerking werken we aan een gemeente die beter bestand is tegen onverwachte gebeurtenissen, zich sneller kan herstellen wanneer deze zich voordoen en de bevolking preventief, preparatief en repressief kan ondersteunen.

De verharding in de maatschappij zien we ook bij onze dienstverlening terug. We trainen onze medewerkers hierin en we beschikken over een Collega Assistentieteam voor ondersteuning bij incidenten in ons gemeentehuis. Ook het komend jaar volgen we de ontwikkelingen en zullen we waar nodig aanvullende maatregelen nemen.