'Geld lenen kost geld!'
Financiering
Inleiding
Terug naar navigatie - Financiering - InleidingIn deze paragraaf wordt ingegaan op het treasurybeleid en de wijze waarop dit in de begroting is opgenomen. De financieringsparagraaf geeft daarnaast inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de financieringsbehoefte en de wijze waarop de rente aan grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend.
Het gemeentelijke treasurybeleid is opgenomen in de financiële verordening 2025 en het treasurystatuut 2018.
Ontwikkelingen
Terug naar navigatie - Financiering - OntwikkelingenRenteontwikkeling
Een belangrijk onderdeel voor de randvoorwaarden van het treasurybeleid is de renteontwikkeling. De korte rente is in 2025 gedaald. De rente die we bij het Rijk ontvangen was begin 2025 2,92 % en aan het eind van het jaar 2,926%. In het 2e deel van 2025 hadden we een ruimere liquiditeitspositie bij het Rijk. Dit leverde ondanks een dalende rente toch een mooie rentebate op. De rente op de kapitaalmarkt is in 2025 gestegen. We hebben in 2025 geen nieuwe langjarige leningen aangetrokken
| Ontwikkeling | 3 maands euribor | 10 jaars rente |
| 1-1-2025 | 2,736 % | 2,106% |
| 31-12-2025 | 2,599% | 2,998% |
Liquiditeitsontwikkeling
Onze liquiditeitspositie is verbeterd gedurende 2025. Het 1e deel van het jaar zijn er nog kasgeldleningen aangetrokken. Dit was in het 2e deel van 2025 niet meer nodig. Ondanks dat de BNG Bank besloot de hybride lening niet af te lossen is het niet nodig geweest financiering aan te trekken in 2025.
Risicobeheer
Terug naar navigatie - Financiering - RisicobeheerOmschrijving (toelichting)
In het treasurystatuut staat dat de financieringsfunctie dient tot het beschermen tegen ongewenste financiële risico’s zoals renterisico’s, koersrisico’s, kredietrisico’s, liquiditeitsrisico’s en valutarisico’s. Hierna wordt aangegeven in welke mate deze risico’s zich voordoen en op welke wijze deze risico’s worden beheerst.
Kasgeldlimiet
Met de kasgeldlimiet wordt een beperking opgelegd aan de omvang van de netto vlottende schuld. Deze bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal bij aanvang van het begrotingsjaar. Voor 2025 is dat 12,5 miljoen (€ 146.784.744 x 8,5%). In het 1e deel van 2025 zijn er nog kasgeldleningen aangetrokken. In de 2e helft van 2025 was dat niet meer nodig. Hierdoor bleven we ruim onder de kasgeldlimiet.
Excel-tabel
| Omvang begroting op 1 januari 2025 | 146.785 | |||
| Kwartaal 1 | Kwartaal 2 | Kwartaal 3 | Kwartaal 4 | |
| 1 Toegestane kasgeldlimiet | ||||
| In procenten van de grondslag | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% |
| In bedragen | 12.477 | 12.477 | 12.477 | 12.477 |
| 2 Omvang vlottende schuld | ||||
| Opgenomen gelden < 1 jaar | 1.667 | 5.000 | ||
| Schuld in rekening courant | 64 | 2 | 5 | 104 |
| Gestorte gelden door derden < 1 jaar | ||||
| Totale omvang van de vlottende schuld | 1.731 | 5.002 | 5 | 104 |
| 3 Vlottende middelen | ||||
| Contante gelden in kas | 5 | 5 | 9 | 6 |
| Tegoeden in rekening-courant | 4393 | 13448 | 17291 | 18610 |
| Overige uitstaande gelden < 1 jaar | ||||
| Totale omvang van de vlottende middelen | 4.398 | 13.453 | 17.300 | 18.616 |
| 4 Toets kasgeldlimiet | ||||
| Totale netto vlottende schuld (2-3) | -2.667 | -8.451 | -17.295 | -18.512 |
| Toegestane kasgeldlimiet | 12.477 | 12.477 | 12.477 | 12.477 |
| Ruimte (+)/Overschrijding (-) (1-4) | 15.144 | 20.928 | 29.772 | 30.989 |
Renterisico
Voor het renterisicobeheer worden de normen gehanteerd conform de Wet FIDO. Het gaat hierbij om de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. De kasgeldlimiet en de renterisiconorm hebben allebei als doel de leningenportefeuille te behoeden voor een onverantwoord grote gevoeligheid voor rente fluctuaties.
De renterisiconorm bepaalt het maximum aan leningen met een rente typische looptijd van 1 jaar of langer die geherfinancierd moeten worden of waarvan de rente herzien moet worden. Deze bedraagt 20% van het begrotingstotaal bij aanvang van het begrotingsjaar. De ontwikkeling van de renterisiconorm is in onderstaand overzicht weergegeven.
| Stap | Variabelen renterisiconorm | 2025 |
| 1 | Renteherzieningen | |
| 2 | Aflossingen | 2.648 |
| 3 | Renterisico (1+2) | 2.648 |
| 4 | Renterisiconorm | 29.375 |
| 5 | Ruimte onder risiconorm (+) of overschrijding risiconorm (-) | 26.727 |
| 4a | Begrotingstotaal | 146.875 |
| 4b | Percentage regeling | 20 |
| 4 = 4a x 4b/100 | Renterisiconorm | 29.375 |
Er blijft voldoende ruimte onder de risiconorm.
Koersrisico's
Koersrisico’s worden gelopen op deelneming door daling van de waarde van de aandelen. Ultimo 2025 bezat de gemeente aandelen in de volgende partijen:
Twence, Agem, BNG Bank, Alliander, de Laarberg, Vitens, Leisurelands en Twente Milieu.
De koersrisico’s op deze deelnemingen worden laag ingeschat.
Kredietrisico's
Kredietrisico’s worden gelopen bij het uitzetten van overtollige middelen en het verstrekken van leningen en garantstellingen. Kredietrisico’s worden beperkt door de eisen die de Wet financiering decentrale overheden (Wet FIDO) stelt en door de specifieke eisen die de gemeente stelt aan de partij waaraan middelen worden verstrekt.
Eventuele tijdelijke overtollige kasmiddelen zullen worden uitgezet conform de wettelijke kaders voor het schatkistbankieren.
Hieronder een overzicht van de verwachte stand van de verstrekte leningen in 2025.
| Overzicht verstrekte leningen bedragen x € 1.000 | Stand per 1-1-2025 | Stand per 31-12-2025 |
| Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen | 6.363 | 6.233 |
| Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen | 72 | 72 |
| Kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen | 3.401 | 3.019 |
| Leningen aan deelnemingen | 22.970 | 22.970 |
| Leningen aan overige verbonden partijen | 8.213 | 8.679 |
| Overige langlopende leningen | 4.060 | 3.761 |
| Leningen aan openbare lichamen | 537 | 704 |
| Totaal | 45.616 | 45.438 |
Liquiditeitsrisico's
De gemeente beperkt haar interne liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten te baseren op de liquiditeitsplanning.
Valutarisico's
Valutarisico’s worden in de gemeente uitgesloten door uitsluitend leningen te verstrekken, aan te gaan of te garanderen in euro’s.
Rentelasten en baten
Terug naar navigatie - Financiering - Rentelasten en batenRentelasten
De rentelasten in de begroting zijn gebaseerd op de langlopende leningen en geraamde financieringsbehoefte. De financieringsbehoefte wordt bepaald door de ontwikkeling van de reguliere exploitatie, het investeringsplan en de mutaties op de grondexploitatie. De lange werkelijke rentelasten in 2025 waren € 1.135.716. Hieronder de stand van de lening portefeuille begin en eind 2025.
| Lening (x € 1.000) | Looptijd | Rente % | Saldo 1-1-2025 | Aflossing | Opname | Saldo 31-12-2025 |
| BNG Bank | 25 jaar lineair | 2.99 % | 36.262 | 1.648 | 34.614 | |
| BNG Bank | 10 jaar lineair | -0.05 % | 6.000 | 1.000 | 5.000 | |
| BNG Bank | 5 jaar fixed | 0.5 % | 10.000 | 10.000 | ||
| Totaal | 52.262 | 2.648 | 0 | 49.614 |
Rentebaten
De rentebaten betreffen o.a. de inkomsten uit:
- rente lang verstrekt geld: € 1.162.089
- rente kort verstrekt geld: € 305.606
- personeelshypotheken: € 39.614
Doorberekende rente/renteresultaat
In de begroting wordt rente doorberekend aan de grondexploitatie en aan taakvelden. Er wordt uitgegaan van totaalfinanciering. Dit houdt in dat aangetrokken leningen betrekking hebben op alle activiteiten van de gemeente. De wijze waarop er wordt doorberekend is als volgt:
Grondexploitatie
Voor de renteformule resulteert dat in een vereenvoudiging, te weten voor de rentetoerekening aan grondexploitaties dient gebruik te worden gemaakt van de reguliere omslagrente of de specifieke rente van de projectfinanciering indien daar sprake van is. Bij de omslagrente volgens de notitie Rente behoren rentelasten over het eigen vermogen tot de mogelijkheid. Voor 2025 is deze 0 %.
Taakvelden
Aan taakvelden wordt rente toegerekend op basis van een omslagpercentage.
Het begrote omslagpercentage wordt berekend door de totale begrote rentelasten te delen door het begrote saldo van de investering op 1 januari van het begrotingsjaar. Indien de afwijking bij realisatie tussen de werkelijke rentelasten en de voor gecalculeerde toegerekende rentelasten groter is dan 25% moet er gecorrigeerd worden. Voor 2025 rekenen we met 0 %.
Renteresultaat
Het renteresultaat geeft het saldo weer van rentelasten en toegerekende rente aan taakvelden. Het renteresultaat maakt onderdeel uit van de algemene dekkingsmiddelen.
| Schema rentetoerekening begroting | 2025 |
| Externe rente korte en lange financiering | 1.177.648 |
| Externe rentebaten | 1.507.310 |
| Saldo rentelasten en rentebaten | -329.662 |
| Toerekening bijzondere rentes: | |
| Rente grondexploitatie | 0 |
| Rentebaten projectfinanciering | |
| Aan taakvelden toe te rekenen externe rente | 0 |
| Saldo door te rekenen externe rente | -329.662 |
| Rente eigen vermogen | 0 |
| Rente voorzieningen | 0 |
| Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente | -329.662 |
| Werkelijk aan taakvelden toegerekend | 0 |
| Renteresultaat op taakveld Treasury | -329.662 |