Een toekomstbestendig sociaal domein

Wat willen we bereiken?

We ondersteunen inwoners die dit nodig hebben en zorgen voor optimale afstemming tussen regelingen vanuit verschillende wetten. We stimuleren inwoners de regie over hun leven en gezondheid te houden of te herwinnen als dat nodig is. In plaats van voor iedere afwijking van het ‘normale’ een aparte (en veelal duurdere) oplossing te bedenken, willen we naar een inclusieve samenleving waarin dat niet nodig is. We gebruiken actief ervaringsdeskundigheid van inwoners. We willen dat nieuwkomers, zowel mensen die inburgeren als vluchtelingen, zo goed mogelijk ondersteund worden in onze gemeente.

Wat willen we bereiken?

Het huidige systeem van hulp en ondersteuning loopt vast. Zorgvragen nemen toe, de beroepsbevolking en dus ook het zorgpersoneel neemt af, informele hulp en naoberschap staan onder druk en de wachtlijsten nemen toe. We kunnen niet alles met (meer) ondersteuning oplossen en dat is ook niet noodzakelijk. Door meer te investeren in preventie kunnen we voorkomen dat problemen ontstaan of erger worden. Door in te zetten op wat mensen wél kunnen en hoe ze zelf regie houden op het leven in plaats van ons te richten op wat de problemen zijn, kunnen we toe met minder hulp en ondersteuning. De afgelopen jaren hebben we ons geconcentreerd op het uitvoeren van de wettelijke (zorg)taken. De focus is daarmee sterk gericht op individuele hulpverlening. Hierdoor is de collectieve benadering en het besef wat inwoners met elkaar en voor elkaar kunnen doen wat naar de achtergrond verschoven. Daarbij willen we een sociale basis die niet op zichzelf staat, maar nadrukkelijk een actieve rol heeft bij het voorkomen van zwaardere inzet binnen het gehele sociaal domein. Hierbij is het van belang om de rol van de gemeente binnen de sociale basis te beschrijven. Preventie staat daarin centraal.

GALA en IZA zetten in op de verschuiving van zorg naar preventie. In Berkelland wordt, in samenwerking met regiopartners uit zorg en welzijn, invulling gegeven aan het versterken van de sociale basis. We willen daarbij een bijdrage leveren aan het beschikbaar en betaalbaar houden van de zorg.

Wat willen we bereiken?

We willen een zorg- en hulpverleningsstelsel waarin inwoners geholpen worden met kwalitatief goede en effectieve hulp, dat -ook op langere termijn- betaalbaar is. Daarbij staat de bedoeling centraal. Met andere woorden, het gaat om wat inwoners echt nodig hebben en niet om de regels. We realiseren ons dat onze directe invloed beperkt is, doordat we te maken hebben met landelijke wet- en regelgeving.

We zetten de aanpak voort waarin de samenleving, onze partners, het eigen netwerk én de individuele inwoners een gezamenlijke rol en gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben. Hulp en ondersteuning zijn hierin niet een doel, maar een middel voor inwoners die het (nog) niet lukt op eigen kracht volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Ondersteuning is nadrukkelijk gericht op versterking van de eigen kracht. Daarmee blijft onze focus gericht op onze integrale toegang (Voormekaar en Fijnder), het behalen van doelen en resultaten en de samenwerking tussen voorliggende voorzieningen en zorgaanbieders.

Daarnaast verwachten we gewijzigde landelijke wetgeving voor het abonnementstarief (het tarief dat inwoners betalen voor Wmo voorzieningen). Deze wetgeving over de huidige inkomensonafhankelijke eigen bijdrage heeft gezorgd voor een grote toename van zorggebruik bij Hulp bij het Huishouden. De voorgenomen wijziging maakt het mogelijk dat per 2026 een vorm van inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage gevraagd kan worden voor de hulp bij het huishouden. In 2025 bereiden we dit voor.

We willen tot een beheersbaar Sociaal Domein komen en zo reëel mogelijk begroten. We gebruiken hiervoor een combinatie van onze eigen historische gegevens en het voorspelmodel van de VNG, waarin demografische ontwikkelingen worden meegenomen.

Wat willen we bereiken?

We blijven werken aan de 3 doelstellingen die betrekking hebben op jongeren die jeugdhulp nodig hebben (vastgesteld door de gemeenteraad, december 2021):

• Zoveel mogelijk jongeren met jeugdhulp wonen ‘zo thuis mogelijk’.
• Alle jongeren met jeugdhulp (inclusief jeugdbescherming) krijgen de juiste zorg op de juiste plek.
• Alle jongeren vanaf 16 jaar met jeugdhulp hebben perspectief op werk, onderwijs, eigen woonruimte, relatie.

Wat willen we bereiken?

Onze Voormekaar Teams zijn de kern van de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet. We vertrouwen op de bestendiging van de huidige aanpak en onze leidende principes over de eigen verantwoordelijkheid van inwoners enerzijds en formele zorg anderzijds. Elke inwoner kan contact opnemen met Voormekaar (VMK). Uitgangspunt is en blijft: laagdrempelig, toegankelijk en klantvriendelijk. De inwoner hoeft zijn verhaal maar één keer te vertellen. We zijn ook de toegangspoort voor vragen op het gebied van werk en inkomen; we werken hierin nauw samen met Fijnder.

Er vindt een integrale intake plaats, zodat we een goed beeld krijgen van de leefwereld van de inwoner. We zetten in op preventie: via de Toegang wijzen we de weg en stimuleren we inwoners om hun eigen mogelijkheden te benutten, gebruik te maken van hun eigen netwerk en van voorliggende voorzieningen. We signaleren schulden in een vroeg stadium en bieden ondersteuning om erger te voorkomen. We zijn aanwezig binnen het onderwijs en in de kernen (inloop). Vanuit VMK is er in 2 kernen een praktijkondersteuner jeugd (POH-jeugd) ingezet om lichte ondersteuning te bieden aan jongeren. Doel is om de eerstelijns jeugdzorg vanuit de huisartsenpraktijk te versterken en te verbinden met het brede veld van de jeugdhulpverlening, waardoor de jeugdige laagdrempelig passende zorg krijgt, de huisarts wordt ontlast en onnodige dure zorg wordt voorkomen. Voor volwassen inwoners kunnen we Welzijn op Recept aanbieden. In het geval er uit de integrale intake blijkt dat er meer nodig is, dan vindt er een onderzoek plaats door een casusregisseur. De casusregisseur kan hulp op maat inzetten als dit noodzakelijk is, en voert daarna regie op de voortgang van het zorgtraject en volgt of de resultaten behaald worden. Uitgangspunt is: zo licht, kort en dichtbij als mogelijk, zwaarder en specialistisch waar noodzakelijk.

De nieuwe aanbesteding geeft ons de mogelijkheid om een deel van de inzet die we nu in regionaal verband inkopen, op termijn vanuit een sterke lokale sociale basis in te zetten.